Polarisatie online en in de klas: “Nodig leerlingen uit tot nuance, luisteren en denken”

“Polarisatie in de samenleving is een veelbesproken onderwerp. Sociale media dragen bij aan die polarisatie.” Dat zegt Bart Brandsma, auteur van het boek ‘Polarisatie, inzicht in de dynamiek van wij-zij denken’. Hoe kan het onderwijs omgaan met polarisatie online en in de klas?

Zwart-wit denken is mens-eigen. Man versus vrouw, vreemd tegenover eigen, christen versus moslim, jong tegenover oud, Amsterdam tegenover Rotterdam, autochtoon versus allochtoon. Denken in tegenstellingen is iets van alle tijden.

Volgens Brandsma, sociaal en politiek filosoof, is het oplossen van die tegenstellingen een stuk complexer geworden. De invloed van internet en sociale media op meningsvorming is groot. Terwijl het in de huidige (digitale) samenleving juist van groot belang is dat we naar elkaar luisteren en niet meteen een mening verkondigen.

Wat merkt u van de invloed van sociale media in het onderwijs?

“In mijn gesprekken met het onderwijs merk ik heel duidelijk de invloed van media: als er op vrijdag een incident is op school, woekert dat in het weekend door via sociale media. Leerlingen dompelen zich onder in media. Als je als leraar daar online niet bij bent of geen zicht op hebt, zul je daar op maandag last van hebben.

“In de digitale context wordt veel gedacht in zwart-wit. Digitale media zorgen voor voortdurende actie en reactie. Vaak draait het dan om de identiteit van de ander. Die is goed of slecht. Door beelden te herhalen, zetten ze zich vast, mensen wennen eraan.

Hoe kan het onderwijs hiermee omgaan?

“Scholen moeten strategieën hebben en deze bijbrengen aan leerlingen. De directie zorgt ten eerste voor een veilig schoolklimaat. Daarin is de leraar bruggenbouwer: iemand die vragen stelt. Iemand die zich boven de partijen plaatst, en soms juist tussen de leerlingen, met een eigen, persoonlijk verhaal, in het midden van de spanning.

Wat kunnen scholen doen om ook online het midden te versterken en polarisatie te verminderen?

“In het huidige schoolklimaat worden leerlingen opgeleid tot kritische burgers die een mening hebben. Maar leerlingen moeten juist kritische burgers worden die goed kunnen luisteren.

Lees het volledige artikel op Kennisnet.nl