Wanneer je leerlingen wilt klaarstomen voor hun toekomst,
maak ze dan digitaal geletterd.
Het is belangrijk dat onderwijs goed aansluit bij de moderne samenleving en de toekomst.
Digitale geletterdheid is urgent. Per 1 augustus 2027 worden de vernieuwde kerndoelen digitale geletterdheid wettelijk verplicht voor het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Het thema krijgt daarmee definitief een vaste, verplichte plek in het curriculum. Nu is de school aan zet.
Digitale geletterdheid (digitale zelfredzaamheid) bij leerlingen én docenten is een van de belangrijkste ambities in het onderwijs. Logisch, want digitalisering, AI en technologisering blijven toenemen. Dat vraagt om digitaal geletterde mensen. Scholen moeten leerlingen daarop voorbereiden.
Stichting Leerplanontwikkeling (SLO) heeft in opdracht van het Ministerie van OCW de definitieve conceptkerndoelen opgeleverd. Waar voorheen werd gewerkt met vier losse domeinen, zijn de doelen nu gebundeld in drie concrete kerndoelen met negen doelzinnen:
-
Kerndoel 22 (PO) / 21 (VO) – Praktische kennis en vaardigheden: Functioneel inzetten van systemen, navigeren in media en informatie, dataverwerking én het verkennen van AI.
-
Kerndoel 23 (PO) / 22 (VO) – Ontwerpen en maken: Digitale producten creëren (presentaties, video’s) en programmeren met computationele denkstrategieën.
-
Kerndoel 24 (PO) / 23 (VO) – De gedigitaliseerde wereld: Veiligheid, privacy, bewust keuzegedrag (zoals schermtijd) en kritisch kijken naar de invloed van technologie (nepnieuws, algoritmes, deepfakes).
Na de wettelijke verplichting per 1 augustus 2027 volgt een implementatieperiode tot 2031. Vanaf 2031 zal de Inspectie van het Onderwijs digitale geletterdheid meenemen in de reguliere kwaliteitsbeoordeling.
Is het handig om dit leergebied alvast op te pakken?
Ja! Vanaf schooljaar 2027-2028 hoort het bij het verplichte curriculum, net als rekenen en taal. Door nu al aan de slag te gaan, voorkom je dat je school achter de feiten aanloopt. Bovendien zie je direct profijt van digitaal vaardige leerlingen en docenten in de dagelijkse praktijk.
Digitale geletterdheid, hoe doe je dat?
In het whitepaper beschrijven we stap voor stap hoe je digitale geletterdheid met een goede voorbereiding invoert op jouw school. We bespreken de relevantie van digitale geletterdheid voor de leerlingen en het belang van digitale zelfredzaamheid in de praktijk. Daarnaast geven we tips voor de implementatie ervan en voorzien je van praktische adviezen en aandachtspunten om digitale geletterdheid een succes te maken op jouw school.
Doelstelling
Het doel is om leerlingen digitaal geletterd te maken. Allereerst moeten leerlingen op school voldoende digitaal vaardig zijn om mee te kunnen komen. Later moeten ze, tijdens een vervolgstudie en (toekomstig) beroep, kritisch en kundig met digitale technologie om kunnen gaan en het gesprek hierover aan durven gaan.
Alle leerlingen moeten structureel les krijgen in digitale geletterdheid. Zorg er daarbij voor dat leerlingen optimaal gebruik kunnen maken van de faciliteiten van de school en/of een eigen device.
Een apart vak of geïntegreerd bij andere vakken?
De ervaring leert dat de implementatie van digitale geletterdheid beter slaagt wanneer het als apart vak wordt aangeboden. Wanneer digitale geletterdheid bij andere vakken wordt ondergebracht (wordt geïntegreerd in de vakken) dan krijgt het meestal niet de gewenste prioriteit. Bovendien is het succes dan mede afhankelijk van de digitale geletterdheid van de persoon die voor de klas staat.
ICT is meer dan de inzet van een digibord en de digitale verwerking van lessen. In de praktijk blijkt dat vakdocenten nu meestal weinig aandacht besteden aan digitale geletterdheid door gebrek aan kennis, vaardigheden en/of tijd; het eigen vak staat voorop. Daardoor krijgt het niet de prioriteit die het nodig heeft. Digitale geletterdheid vraagt juist om een goede, gedegen en structurele aanpak.
“ICT vaardigheden gaan wij leerlingen niet leren. Het is belangrijk dat ze dit kunnen, echter er is geen tijd voor en wij gaan ze dat niet in onze lesuren leren. Wij ervaren het als zeer lastig om dat structureel in de lessen op te nemen. Maar het is zeker relevant en er moet wel een stevige basis komen.”
– docent aardrijkskunde
Het gebruik van een methode kan de scholen goed helpen om te werken aan de doelen en inzichtelijk te krijgen waar de leerlingen staan. Tevens kan een methode helpen om docenten te laten werken aan hun eigen competenties. Digitale geletterdheid wordt zo een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Wij adviseren dus specifieke aandacht voor digitale geletterdheid. Wanneer digitale geletterdheid tóch over verschillende vakken wordt verspreid, moeten de verschillende domeinen en thema’s evenwichtig behandeld worden. Dat vereist veel afstemming en coördinatie.
Een aantal praktische adviezen en aandachtspunten:
| 1. | Benoem een coördinator digitale geletterdheid, iemand die verantwoordelijk is voor de implementatie. Deze persoon ziet er op toe dat het leergebied wordt opgepakt en zorgt voor een goede in- en uitvoering. |
| 2. | Docenten die met de methode gaan werken dienen een docententraining te krijgen om de mogelijkheden van de methode te leren kennen. |
| 3. | Docenten moeten zich verdiepen in de lesstof van de methode, ze moeten boven de materie staan. |
| 4. | Leerlingen moeten over de benodigde middelen kunnen beschikken. Denk bijvoorbeeld aan een computerlokaal, mediatheek, E-lab of een eigen device. |
| 5. | Maak een implementatieplan. |
| 6. | Regelmatig bijeenkomsten bijwonen, bijvoorbeeld georganiseerd vanuit Kennisnet, Instruct of andere partijen. Laat je informeren en blijf op de hoogte van de ontwikkelingen. |
| 7. | De methode DIGIT aanschaffen. Dan is er een leerlijn met een volledig pakket waarin alle leerdoelen worden afgedekt. |
Waarom je als school kiest voor de methode DIGIT:
-
Volledige dekking: Direct afgestemd op de allernieuwste kerndoelen en de 9 doelzinnen van SLO.
-
Ontlast de docent: Inclusief kant-en-klare lessen en gratis docententrainingen.
-
Flexibel & Actueel: Een moderne leeromgeving waar je ook eigen lesmateriaal aan kunt toevoegen.
-
Doorlopende leerlijn: Geschikt voor het PO en VO.
De honderden scholen die al met DIGIT werken, zijn al volledig voorgesorteerd op de komende wetgeving.
Zoveel scholen, zoveel wensen. Wij helpen graag met het zoeken naar de aanpak die aansluit op de behoefte van de school. Neem contact op om samen de mogelijkheden te bespreken voor jouw school.