Hoe integreer je Digitale Geletterdheid op school?

Digitale geletterdheid is urgent. Het is nog niet 100% zeker, maar de kans is zeer groot dat er op korte termijn kerndoelen voor digitale geletterdheid worden vastgesteld. Het thema zal een vaste plek moeten krijgen in het curriculum. Hoe kunnen scholen dat doen?

Digitale geletterdheid (digitale zelfredzaamheid) bij leerlingen (en docenten) is één van de ambities van het onderwijs. Logisch, want digitalisering en technologisering blijven toenemen. Dat vraagt om digitaal geletterde mensen. Scholen moeten leerlingen daarop voorbereiden.

Wanneer je leerlingen wilt klaarstomen voor hun toekomst, maak ze dan digitaal geletterd.

Scholen willen digitale geletterdheid implementeren. Daarmee helpen we graag. We hebben veel voorbeelden en willen die graag delen.

Doelstelling

Het doel is om leerlingen digitaal geletterd te maken. Allereerst moeten leerlingen op school voldoende digitaal vaardig zijn. Later moeten ze, tijdens een vervolgstudie en (toekomstig) beroep, met ICT-experts in gesprek kunnen gaan over de mogelijkheden en toepassing van digitale technologie

Alle leerlingen moeten lessen krijgen in digitale geletterdheid. Kies voor leerjaar 1 en/of leerjaar 2. Laat de leerlingen gebruik maken van de faciliteiten van de school en/of van een eigen device.

De ervaring leert dat de implementatie van digitale geletterdheid beter slaagt wanneer het als apart vak wordt aangeboden. Wanneer digitale geletterdheid bij andere vakken wordt ondergebracht (wordt geïntegreerd in de vakken) dan krijgt het meestal niet de gewenste prioriteit.

Om de implementatie van digitale geletterdheid te laten slagen, adviseren wij om het specifieke aandacht te geven.

Een apart vak of geïntegreerd bij andere vakken?

In de praktijk blijkt dat vakdocenten meestal weinig aandacht besteden aan digitale geletterdheid; het eigen vak staat voorop. Daardoor krijgt het niet de prioriteit die het nodig heeft. Digitale geletterdheid vraagt juist om een goede, gedegen en structurele aanpak.

Wij zien dat weinig docenten voldoende kennis en/of ervaring hebben hoe ze digitale geletterdheid in hun vak kunnen integreren.

Een reactie van een docent aardrijkskunde:

“ICT vaardigheden gaan wij leerlingen niet leren. Het is belangrijk dat ze dit kunnen, echter er is geen tijd voor en wij gaan ze dat niet in onze lesuren leren. Wij ervaren het als zeer lastig om dat structureel in de lessen op te nemen. Maar het is zeker relevant en er moet wel een stevige basis komen.”

Wanneer digitale geletterdheid tóch over verschillende vakken wordt verspreid, moeten de verschillende domeinen en thema’s evenwichtig behandeld worden. Dat vereist veel afstemming en coördinatie.

NB

  • Als het niet mogelijk is een uur per week op het rooster te kunnen vrijmaken, laat leerlingen dan zelfstandig onderdelen van DIGIT doorlopen. Zorg dan wel voor een vast aanspreekpunt, bijvoorbeeld in een E-lab of mediatheek, zodat er ruimte is om vragen te stellen.
  • Belangrijk is dan ook dat de leerlingen gestuurd en gevolgd worden, anders wordt het een ongecontroleerd programma en zal het rendement tegenvallen.
  • Het onderdeel Mediawijsheid moet altijd klassikaal behandeld worden, bijvoorbeeld in mentorlessen.
Praktische adviezen en aandachtspunten

Hieronder een aantal belangrijke punten om van de implementatie van digitale geletterdheid een succes te maken.

  1. Benoem een coördinator digitale geletterdheid, iemand die verantwoordelijk is voor de implementatie. Deze persoon ziet er op toe dat het leergebied wordt opgepakt en zorgt voor een goede in- en uitvoering.
  2. Docenten die met de methode gaan werken dienen een docententraining te krijgen om de mogelijkheden van de methode te leren kennen.
  3. Docenten moeten zich verdiepen in de lesstof van de methode, ze moeten boven de materie staan.
  4. Leerlingen moeten over de benodigde middelen kunnen beschikken. Denk bijvoorbeeld aan een computerlokaal, mediatheek, E-lab of een eigen device.
  5. Maak een implementatieplan.
  6. Regelmatig bijeenkomsten bijwonen, bijvoorbeeld georganiseerd vanuit Kennisnet, Instruct of andere partijen. Laat je informeren en blijf op de hoogte van de ontwikkelingen.
  7. De methode DIGIT aanschaffen. Dan is er een leerlijn met een volledig pakket waarin alle leerdoelen worden afgedekt.
Naar digitale geletterdheid Wat Doel
Stap 1 Belang van digitale geletterdheid bespreken. SLO en Kennisnet hebben veel gepubliceerd. Instruct kan langs komen voor een presentatie. Bewustzijn en draagvalk voor digitale geletterdheid ontwikkelen; urgentie duidelijk maken.
Stap 2 Coördinator digitale geletterdheid benoemen en faciliteren met uren. Eigenaarschap, aandacht en continuïteit borgen.
Stap 3 Globaal aangeven wat je met digitale geletterdheid wilt bereiken. Eerste lijst van doelstellingen en doelen.
Stap 4 Lesmethode voor digitale geletterdheid bekijken. Instruct uitnodigen voor een presentatie over DIGIT. Methode en mogelijkheden beoordelen.
Stap 5 Globale opzet van Stap 3 aanpassen. Definitieve lijst van doelstellingen en doelen.
Stap 6 Methode voor digitale geletterdheid kiezen. Vastleggen keuze.
Stap 7 Licentie op de boekenlijst zetten. Leerling beschikt over een licentie bij de start van het schooljaar.
Stap 8 ICT-voorzieningen realiseren. Denk bijvoorbeeld aan lokaal, apparatuur en software. Tijdig over benodigde materialen beschikken.
Stap 9 Docententraining DIGIT volgen. Docenten moeten weten welke mogelijkheden de methode heeft.
Stap 10 Start schooljaar. De lessen kunnen beginnen.
Stap 11

 

 

Coördinator volgt de invoering van digitale geletterdheid. Bij het opstarten zelfs wekelijks.

Een goede voorbereiding en aandacht van de docent zijn cruciaal. Bijsturen waar dat nodig is, uitbouwen wat goed loopt.

Het nieuwe vak moet een succes worden.

 

Stap 12 Workshops volgen die door Instruct worden verzorgd. Docenten moeten boven de materie staan; ze moeten de leerlingen kunnen uitdagen.

 

Waarom zou je als school kiezen voor DIGIT (en zou je niet kiezen voor gratis online alternatieven)?

  • Een totaalpakket voor alle domeinen van digitale geletterdheid.
  • Zekerheid over beschikbaarheid.
  • Gratis docententrainingen.
  • Een nieuwe en up-to-date leeromgeving.
  • Docent kan eigen lesmateriaal toevoegen
  • Verschillende niveaus.

De 300 scholen die de afgelopen drie jaar met DIGIT zijn gestart, zijn al voorgesorteerd op de komende curriculumwijziging. Er zijn verschillende manieren om digitale geletterdheid een plek te geven op school. Zoveel scholen, zoveel wensen. Wij helpen graag met het zoeken naar de aanpak die aansluit op de behoefte van de school. Neem hier contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.